Whiplash en smartengeld

smartengeld?
Het bepalen van smartengeld is geen eenvoudige zaak. Er spelen verschillende persoonlijke, cultureel gebonden en omgeving factoren mee die de hoogte bepalen. Ook zal uit de medisch informatie de aard en de ernst van de verwondingen moeten blijken.

Hoeveel smartengeld?	Smartengeld bij overlijden en letsel naaste?	Hoeveel ?
Wanneer ontstaat recht op smartengeld?	Artikel 6: 106 BW	Geestelijk letsel

<<< home

Hoeveel smartengeld?

Op basis van de berichten in de media of verhalen van derden wordt er bij smartengeld vaak gedacht aan hoge bedragen. In de praktijk echter zijn de toegekende bedragen in Nederland niet hoog.
Bovendien kunnen uitgekeerde bedragen sterk verschillen afhankelijk van de aard en de ernst van de verwondingen en de persoonlijke situatie.

De hoogte van het smartengeld wordt bepaald op basis van vergelijkbare letsels en situaties. Dit wordt gebaseerd op de vele rechterlijke uitspraken.

Bij de bepaling van de hoogte staat voorop dat met alle met alle omstandigheden van het geval rekening moet worden gehouden. Het bepalen van de hoogte van de smartengeldvergoeding is dus maatwerk.

Van de soms gehanteerde formules op basis van blijvende invaliditeit bieden over het algemeen te weinig houvast.

Enkele van belang zijnde factoren:

de aard en de ernst van het letsel (meest bepalende factor)
restverschijnselen en toekomstige achteruitgang
de leeftijd en geslacht van het slachtoffer
gemiste maatschappelijke (carrière)kansen
invloed op werk, studie, relaties, vrijetijdsbesteding, hobby's en sporten
arbeidsongeschiktheid
(blijvende) afhankelijkheid van anderen
mate van blijvende (medisch vastgestelde) invaliditeit
diverse sociale factoren
invloed op werk, studie, relaties, vrijetijdsbesteding
de mate waarin men zich van zijn toestand bewust is

vertraging bij de afwikkeling van de schade/wettelijke rente

In Nederland zijn de bedragen meestal laag in verhouding tot sommige andere landen.

<<< home

Smartengeld bij overlijden en letsel naaste?

Vooralsnog bestaat er voor de nabestaanden geen recht op smartengeld voor hun verdriet omdat ze een naaste hebben verloren. Gedoeld wordt hier in juridische zin op de zogenaamde affectieschade (verdriet om het verlies of de kwetsing van een dierbare).Omdat de grens tussen psychisch letsel en affectieschade veelal flinterdun is, komt het regelmatig voor dat de afwijzing van affectieschade als onjuist wordt ervaren.

Zo kan de situatie zich voordoen dat een toeschouwer van een dodelijk ongeluk die door het zien daarvan een psychiatrisch ziektebeeld heeft opgelopen recht op smartengeld toekomt, terwijl de nabestaanden dat niet hebben.

Overigens is er een wet in voorbereiding die de nabestaanden de mogelijkheid geeft om een vast bedrag aan smartengeld vergoed te krijgen. In enkele van de ons omliggende landen is dat reeds het geval. Uit de parlementaire geschiedenis blijkt dat Nederland deze landen niet wilde volgen hierin.Een hieraan sterk gerelateerd is de zogenaamde shock/schrikschade.

Shockschade is een 'eigen' vorm van letsel die wordt geacht van binnenuit te komen. Dat zelfde geldt voor bijvoorbeeld een Post Traumatisch Stress Stoornis (PTSS). Op basis van deze letsels bestaat een vorderingsrecht jegens de veroorzakende partij. Net als bij lichamelijk letsel dient het bestaan van en ook de ernst met behulp van deskundigen rapporten (medici, psychologen, psychiater of psychotherapeuten) te worden aangetoond.
In de gewezen strikte gerechtelijke uitspraken gaat men er verder van uit dat hier slechts sprake van kan zijn in het geval de gedupeerde het ongeval heeft zien gebeuren dan wel kort daarna arriveerden en met de gevolgen werden geconfronteerd. Aldus de Hoge Raad zou zich dat met name voordoen indien er een familieband zal bestaan.

<<< home

Hoeveel ?

De bepaling van de hoogte van het smartengeld gebeurt aan de hand van 'vergelijkbare letsels' en situaties. Hierbij spelen factoren als de leeftijd, de beperkingen, het aantal operaties, de hobby's, arbeids(on)geschiktheid voor (het eigen) beroep, toekomstige consequenties een rol. Omdat de smartengeldvergoeding voor een aanzienlijk gedeelte wordt bepaald door de ondersteunende medische stukken en onderhandelingvaardigheden, is het raadzaam u hierin altijd te laten bijstaan.

Omdat smartengeld een schadepost is dient u als eisende partij de aard en de ernst van de klachten aan te tonen. Hierbij spelen 'objectieve' en 'subjectieve' factoren een rol. Door medische inlichtingen bij arts/specialisten in te winnen kan het letsel worden vastgelegd. Het is daarom dan ook belangrijk dat u bij klachten dit meldt aan de huisarts en daar waar nodig onder behandeling wordt gesteld. Dit geldt zowel voor lichamelijk als psychisch letsel!

Uw persoonlijke factoren, de wijze waarop u de klachten beleefd, zijn subjectief. Deze belevingsfactoren zijn moeilijk aantoonbaar. Handvatten kunnen bijvoorbeeld worden gevonden in karakterstructuur, cultuurgebonden elementen, persoonlijke omstandigheden (hobby's/bezigheden) en life-events. Dit maakt de subjectieve klachten niet tot feit maar heeft een verklarende werking die de gevoelens aannemelijk (kan) maken.

<<< home

Wanneer ontstaat recht op smartengeld?

In artikel 6:106 van het Burgerlijk Wetboek is een onderverdeling gemaakt in vijf categoriën:

*In gevallen waarin een ander het oogmerk heeft gehad om nadeel toe te brengen;
*Bij lichamelijk en geestelijk letsel;
*Bij het schenden van de eer of de goede naam;
*Bij de aantasting in de persoon;
*Bij een aantasting van de nagedachtenis van een overledene.

<<< home

Geestelijk letsel

Vaak gaat lichamelijk letsel gepaard met geestelijk letsel, psychisch letsel. Er bestaat ook recht op smartengeld in geval van geestelijk letsel als niet tegelijkertijd ook sprake is van lichamelijk letsel.

Voorbeelden uit de praktijk zijn een uit de hand gelopen zakelijk geschil, hinder door de kraaiende hanen van de buurman of de confrontatie met een schokkende gebeurtenis (Hoge Raad 22 februari 2002, NJ 2002, 240, Kindertaxi). Wel wordt in (dat geval) een ondergrens aangehouden.

Een meer of minder sterk psychisch onbehagen is niet genoeg. In het algemeen is voldoende als bij degene, om wie het gaat, een in de psychiatrie erkend ziektebeeld is vastgesteld. Ook wordt als regel vereist, dat de betrokkene deskundige medische hulp heeft gezocht (HR 9 mei 2003, RvdW 2003, 92 en HR 9 juli 2004, NJ 2005, 391).

<<< home

Artikel 6:106 BW

Voor nadeel dat niet in vermogensschade bestaat, heeft de benadeelde recht op een naar billijkheid vast te stellen schadevergoeding:

a.	indien de aansprakelijke persoon het oogmerk had zodanig nadeel toe te brengen;
b.	indien de benadeelde lichamelijk letsel heeft opgelopen, in zijn eer of goede naam is geschaad of op andere wijze in zijn persoon is aangetast;
c.	indien het nadeel gelegen is in aantasting van de nagedachtenis van een overledene en toegebracht is aan de niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot, de geregistreerde partner of een bloedverwant tot in de tweede graad van de overledene, mits de aantasting plaatsvond op een wijze die de overledene, ware hij nog in leven geweest, recht zou hebben gegeven op schadevergoeding wegens het schaden van zijn eer of goede naam.

Het recht op een vergoeding, als in het vorige lid bedoeld, is niet vatbaar voor overgang en beslag, tenzij het bij overeenkomst is vastgelegd of ter zake een vordering in rechte is ingesteld. Voor overgang onder algemene titel is voldoende dat de gerechtigde aan de wederpartij heeft medegedeeld op de vergoeding aanspraak te maken.