Maar als dit ernstig nadeel voor uzelf of anderen oplevert, bijvoorbeeld een aanzienlijk, risico van overdracht van een besmettelijke ziekte of de invloed van bepaalde medicijnen op de rijvaardigheid, dan moet de hulpverlener u wel informeren.

Het is niet zo raar als u niet direct begrijpt wat uw hulpverlener bedoeld als hij uitleg geeft over uw ziekte,

Immers de medische wetenschap bevat vele moeilijke termen. Daarom is het van belang dat u nogmaals om uitleg vraagt, net zo lang tot u helemaal begrijpt wat er aan de hand is. Ook als u weer thuis bent en er nogmaals over nadenkt, kunt u altijd opbellen of opnieuw een afspraak maken. Het kan handig zijn om vooraf een briefje te maken met uw vragen, zodat u zich zekerder voelt bij het gesprek. Een vertrouwd iemand meenemen kan ook zinvol zijn, immers twee horen meer dan een.
 

Vraag zo nodig schriftelijke informatie, die u in alle rust nog eens kunt doorlezen. Als u weet hoe de vork in de steel zit, kunt u meebeslissen over de behandelings-mogelijkheden, weet u over de gevolgen en hoe lang het gaat duren.

TOESTEMMINGSVEREISTE
Medische onderzoeken of behandelingen mogen pas van start gaan als u daar toestemming voor geeft.

In de praktijk is het niet mogelijk dat de hulpverlener voor iedere (be-)handeling toestemming vraagt. Vandaar dat toestemming soms verondersteld wordt. Dit is bijvoorbeeld het geval indien er sprake is van een noodsituatie, of van een bewusteloze patiënt. Ook bij routinehandelingen zal meestal de toestemming worden verondersteld. Soms kan uit het gedrag van de patiënt de toestemming worden afgeleid. Wanneer u uw arm uitsteekt, zal de verpleegkundige ervan uitgaan dat er geprikt mag worden.

RECHT OP VRIJE KEUZE VAN HULPVERLENER
Het recht op vrije keuze van hulpverlener vloeit voort uit het toestemmingsvereiste.

Dat wil zeggen dat u slechts toestemming tot behandeling hoeft te geven aan een hulpverlener die u zelf gekozen heeft. Het is daarbij van belang dat u vertrouwen heeft in uw hulpverlener. Wanneer het vertrouwen geschonden is, kunt u ervoor kiezen de behandeling door de betreffende hulpverlener te staken en u door een andere hulpverlener verder te laten behandelen.

In de praktijk blijkt het niet altijd mogelijk te veranderen van hulpverlener. Zo kan het voorkomen dat de praktijk van de door u gekozen hulpverlener vol is. Verder is het niet uitgesloten dat in een bepaald gebied voor de benodigde behandeling maar één hulpverlener beschikbaar is. Tot slot hanteren hulpverleners gedragsregels die bepalen dat slechts onder voorwaarden patiënten van elkaar worden overgenomen.

RECHT OP BEHANDELING
Het recht op behandeling houdt in dat u zich deskundig moet kunnen laten helpen.

Dit lijkt op het eerste gezicht vanzelfsprekend. Maar in de praktijk krijgt u wellicht te maken met wachtlijsten in zorginstellingen en geldgebrek bij de zorgverzekeraar of het ziekenhuis.

Hulpverleners hebben de plicht om goede zorg te verlenen. Maar u kunt een arts of hulpverlener bijvoorbeeld niet dwingen om u te behandelen, als die behandeling volgens hem weinig zin heeft.

RECHT OP INZAGE EN AFSCHRIFT
U heeft recht op inzage in uw dossier.

Op deze hoofdregel bestaat één uitzondering: geen inzage in (een deel) van het dossier wordt verleend als dat in het belang van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van een ander noodzakelijk is. Daarbij geldt dat het belang bescherming van de privacy van de ander zwaarder moet wegen dan het belang dat u heeft op inzage in uw dossier.

RECHT OP AANVULLING, CORRECTIE EN AFSCHERMING
U kunt hiermee bereiken dat een volledig of juist beeld van uw persoon of uw gezondheidstoestand in het dossier wordt geschetst. Het gaat dan om een afwijkende of aanvullende zienswijze van uzelf of van een andere hulpverlener. De hulpverlener mag de inhoud van die verklaring of de redelijkheid van het verzoek niet beoordelen. Opname van zo'n aanvulling kan dus niet worden geweigerd. Met andere woorden de hulpverlener is verplicht de verklaring in het dossier op te nemen, ook als hij het met de inhoud van de verklaring niet eens is.

U kunt de hulpverlener verzoeken feitelijke onjuistheden te corrigeren. Met feitelijke onjuistheden worden bijvoorbeeld bedoeld een foute vermelding van adresgegevens of onjuiste gegevens over onderzoeken en behandelingen in het verleden.

Ook kunt u de hulpverlener verzoeken bepaalde gegevens, die feitelijk onjuist zijn of niet ter zake doen, af te schermen. Door deze gegevens af schermen kunt bereiken dat waarnemers, opvolgers of andere hulpverleners, die inzage in het dossier hebben, de informatie niet te zien krijgen.

De hulpverlener moet binnen vier weken na het indienen van het verzoek tot correctie of afscherming gemotiveerd aangeven of en in hoeverre hij aan het verzoek voldoet. Honoreert hij het verzoek, dan moet hij de correctie zo spoedig mogelijk in het dossier aanbrengen.

VERNIETIGINGSRECHT
U heeft het recht een deel van uw dossier te laten vernietigen.

Ook heeft u het recht om het gehele dossier te laten vernietigen. Bijvoorbeeld omdat u de gegevens te vertrouwelijk of te belastend vindt. Een andere reden kan zijn dat u niet wilt dat een aandoening uit het verleden u blijft achtervolgen, doordat die nog steeds in uw dossier staat vermeld. De hulpverlener moet binnen drie maanden aan uw verzoek voldoen.

De hulpverlener kan vernietiging weigeren. Hierbij kunt u denken aan informatie die zo belangrijk is voor de behandeling dat door vernietiging daarvan de hulpverlener u niet goed meer kan behandelen.

In de tekening rechts is te zien hoe je de masseter masseert met duim en wijsvinger. De duim zit in de mond.

• stap 1a: paracetamol;
  
• stap 1b: NSAID;
  
• stap 1c: paracetamol + NSAID;
  
• stap 2: overstappen op of toevoegen van een zwakwerkend opioïde;
  
• stap 3: overstappen op of toevoegen van een sterk werkend opioïde;
  
• stap 4: parenterale toediening van een opioïde.
  

Stap 1a: paracetamol

Bij acute en bij chronische pijn is paracetamol voor patiënten van alle leeftijden eerste keus, omdat dit middel een breed veiligheidsprofiel heeft en omdat er zeer ruime ervaring mee is opgedaan. Dit geldt in het bijzonder voor ouderen die langdurige pijnbehandeling nodig hebben, omdat zij gevoeliger zijn voor bijwerkingen van andere analgetica zoals NSAID's.

• De normale dosering bij volwassenen is oraal 4-6 dd 500 mg of rectaal 2-3 dd 1000 mg.
• Bij kortdurend gebruik kan de dosering iets hoger zijn: oraal maximaal 4 dd 1 tablet van 1000 mg of 2 tabletten van 500 mg, of rectaal 3-4 dd 1 zetpil van 1000 mg.
• Ook bij kinderen mag men bij kortdurend gebruik (2-3 dagen) oraal en rectaal hoger doseren en daarna overgaan op de 'normale' dosering.
  
  

Aanbevelingen voor paracetamolgebruik

• Adviseer de patiënt het middel op vaste tijden in te nemen gedurende een van tevoren afgesproken periode. Evalueer - bij blijvende klachten - het effect regelmatig, zodat dosering en middel kunnen worden aangepast.
• De maximale dagdosering voor volwassenen bij kortdurend gebruik (korter dan 1-2 weken) en bij maligne aandoeningen is 4 g. Deze dagdosering is bij langer durend gebruik 2,5 tot 3 g.
• De maximale dagdosering voor volwassenen bij aanwezigheid van risicofactoren voor leverschade is lager dan 2,5 g: afhankelijk van het aantal en de aard van de risicofactoren 2 of 1,5 g. Risicofactoren zijn bijvoorbeeld: bestaande leverziekte, nierfunctiestoornis, hoge leeftijd, een genetisch bepaalde lage metabolisatiesnelheid, laag lichaamsgewicht, vasten, slechte voedingstoestand, langdurig meer dan matig alcoholgebruik en gecombineerd gebruik van meerdere pijnstillers.

Stap 3: overstappen op of toevoegen van een sterkwerkend opioïd

Overweeg een sterk werkend opioïd als de pijn met de vorige stappen onvoldoende vermindert. Het kan zinvol zijn een analgeticum uit stap 1 te handhaven vanwege het synergistisch en opioïdsparend effect.